Αρχές Σεπτεμβρίου η ανάρτηση πινάκων με τα νέα δικαιώματα

 

Με µεγαλύτερη ψυχραιµία, σύµφωνα µε τις τελευταίες πληροφορίες της Agrenda, βλέπει πλέον η νέα πολιτική ηγεσία του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης τη γενικευµένη αναθεώρηση του εθνικού φακέλου της νέας ΚΑΠ και φαίνεται να περιορίζεται κατ’ ουσίαν στα θέµατα που µένει να διευθετηθούν στο πλαίσιο των αναµενόµενων υπουργικών αποφάσεων τόσο για τις άµεσες ενισχύσεις, όσο και για τα διαρθρωτικά µέτρα του Β’ Πυλώνα.

Ούτως εχόντων των πραγµάτων, ο βασικός σχεδιασµός µένει ως έχει, εποµένως το χρονοδιάγραµµα δείχνει ανάρτηση των πινάκων µε τα δικαιώµατα και τα αντίστοιχα ποσά κάθε δικαιούχου για τα έτη 2015-2020 και άµεση υποβολή ενστάσεων, ώστε να εξεταστούν µέσα σε ένα τρίµηνο (Σεπτέµβριος – Νοέµβριος) και  η πληρωµή των αγροτών να γίνει πριν από το τέλος του έτους.

Αυτό σηµαίνει ότι για φέτος δεν προβλέπεται προκαταβολή (50% ή 70%) ενίσχυσης και η πληρωµή θα γίνει εφάπαξ στο σύνολο των δικαιούχων στα τέλη της χρονιάς. Αιτία γι’ αυτό είναι το γεγονός ότι οι αλλαγές που επέρχονται στα ποσά των δικαιούχων είναι µεγάλα και οποιαδήποτε προκαταβολή θα µπορούσε, όπως λέγεται αρµοδίως, να θέσει σε κίνδυνο την ορθότητα των πληρωµών.

Αναφορά στα έτη 2011, 2013 και 2014
Βάση για τον υπολογισµό του ύψους των δικαιωµάτων κάθε αγρότη ή δραστηριοποιούµενου στην αγροτική παραγωγή, θα αποτελέσουν, όπως είναι φυσικό οι φετινές δηλώσεις ΟΣ∆Ε, ωστόσο η διαδικασία ενεργοποίησης θα έχει αφετηρία προηγούµενες περιόδους µε ιδιαίτερη αναφορά στα έτη 2011, 2013 και 2014. Επί της ουσίας, όπως λένε στο υπουργείο µε εξαίρεση κάποιες περιπτώσεις νέων αγροτών, κανείς άλλος δεν θα είναι σε θέση να ενεργοποιεί δικαιώµατα χωρίς αποδεικτικά εισπράξεων του 2013 ή δηλώσεις ΟΣ∆Ε του 2014.

Το πού ακριβώς θα διαµορφωθούν τα επίπεδα των ενισχύσεων, όπως και τα αντίστοιχα συνολικά ποσά του τσεκ κάθε δικαιούχου, θα εξαρτηθεί από σειρά παραµέτρων, κύρια εκ των οποίων η εικόνα των φετινών δηλώσεων. Σε κάθε περίπτωση πέραν των τριών γνωστών κατηγοριών (βοσκότοποι, δενδρώδεις, αροτραία), στις οποίες όλοι θα πρέπει να συγκλίνουν µέχρι το 2019, αυτό που καλό είναι όλοι να γνωρίζουν ότι:
α) Οι κάτοχοι ιστορικών δικαιωµάτων απολαµβάνουν το δίκτυ  προστασίας  του 30% ως ανώτερο επίπεδο απώλειας από το αντίστοιχο επίπεδο ενισχύσεων της τελευταίας χρονιάς.
β) Οι νεοεισερχόµενοι στο καθεστώς των ενισχύσεων δικαιούνται µόλις το 1/5 της βασικής ενίσχυσης που θα απολαύσουν στο τέλος της 5ετίας.
Παρ’ όλα αυτά, κάνεις δεν είναι σήµερα σε θέση να υπολογίσει επ’ ακριβώς τα χρήµατα που θα δικαιούται, εκτός και αν οι δηλώσεις ΟΣ∆Ε παραµένουν πανοµοιότυπες για σειρά ετών και δεν διαφοροποιούνται φέτος. Ακόµη κι εδώ βέβαια, ο υπολογισµός δεν είναι απλός και ακολουθεί µια πορεία σύγκλισης προς τη βασική ενίσχυση, µε απώλεια την πρώτη χρονιά (2015), εκτός της οριζόντας περικοπής 12%, κάπου το 1/5 του 30% της διαφοράς µεταξύ παλιότερου τσεκ και βασικής ενίσχυσης. Αυτό σηµαίνει πως αν ένας αγρότης εισέπραττε (µέχρι το 2014) 60 ευρώ και η ενίσχυση (µε βάση το περιφερειακό µοντέλο) είναι 40 ευρώ, τον πρώτο χρόνο θα χάσει (πέραν του 12% για όλους) άλλα 6 ευρώ περίπου που προκύπτουν από το 30% της διαφοράς (20 ευρώ) µεταξύ παλιάς και νέας ενίσχυσης. Αντίστοιχα θα κινείται η εξατοµικευµένη απώλεια και για τα επόµενα έτη µέχρι το 2019 (δηλαδή στο 30% της διαφοράς).

Βατερλό στους νεοεισερχόµενους
Εκεί όµως που προβλέπεται Βατερλό, είναι στους νεοεισερχόµενους. Ο κανόνας λέει ότι αναµένεται να ξεκινήσουν µε το 1/5 της βασικής. ∆ηλαδή αν η  ενίσχυση στο τέλος της 5ετίας υπολογίζεται στα 40 ευρώ θα εισπράξουν τον πρώτο χρόνο (αφαιρουµένου του 12%) κάτι λιγότερο από 7 ευρώ.
Εδώ, όπως δηλώνει ο γραµµατέας του υπουργείου ∆ηµήτρης Μελάς, την κατάσταση θα κληθεί να «µπαλώσει» το εθνικό απόθεµα που ως γνωστόν υπολογίζεται στο 3% του εθνικού φακέλου και που τον πρώτο χρόνο θα είναι της τάξεως των 50 εκατ. ευρώ περίπου, ενώ στη συνέχεια υπολογίζεται περί τα 10 εκατ. ευρώ το χρόνο. Το πόσοι θα είναι οι αιτούµενοι ενίσχυσης από το εθνικό απόθεµα και τι θα εισπράξουν τελικά παραµένει άγνωστο και δεν θα το ξέρει κανείς µέχρι τον προσεχή Σεπτέµβριο. Την ίδια στιγµή, οι συνδεδεµένες ενισχύσεις δείχνουν να πριµοδοτούν ήδη καλλιέργειες όπως η βιοµηχανική ντοµάτα, το ρύζι και τα πορτοκάλια (καταγράφεται αύξηση καλλιεργούµενων εκτάσεων).
Αντίθετα στα ροδάκινα για χυµοποίηση κρίνεται άσκοπη δαπάνη, ενώ σε κάποιες περιπτώσεις που επίσης δεν έχει ιδιαίτερο νόηµα, αξιολογείται θετικά µόνο ως προσανατολισµός στην καλλιέργεια.

Δείτε εδώ όλο το φάκελο από το 484ο φύλλο της Agrenda: dikaiwmta_eniaias_enisxisis.pdf

Πλεονεκτική η θέση των παλιών, δυσκολεύονται οι νεοεισερχόμενοι....

 
Σε δήλωση καλλιέργειας - εκµετάλλευσης (ΟΣ∆Ε) και για το τελευταίο στρέµµα καλλιεργήσιµης ή βοσκήσιµης γης καλούνται φέτος αγρότες και δραστηριοποιούµενοι στο αγροτικό επάγγελµα, µιας και η νέα προγραµµατική περίοδος σε συνδυασµό µε τις προωθούµενες αλλαγές στην Κοινή Αγροτική Πολιτική παρέχουν τη δυνατότητα για εκ νέου κατοχύρωση παλιών, καθώς και για την διεκδίκηση νέων δικαιωµάτων επί κοινοτικών ενισχύσεων.

Η αφετηρία υποβολής των φετινών δηλώσεων ΟΣ∆Ε σηµατοδοτεί επί της ουσίας την έναρξη των διαδικασιών αναγνώρισης και εξατοµίκευσης των δικαιωµάτων για την περίοδο 2015 – 2020 στη βάση των κανόνων της νέας ΚΑΠ, πράγµα το οποίο σηµαίνει ότι οι εν δυνάµει δικαιούχοι καλούνται να εξαντλήσουν όλες τις δυνατότητες που προσφέρονται από το νέο θεσµικό πλαίσιο διεκδικώντας το µέγιστο των ενισχύσεων.
 Αυτή τη φορά, η πρόσβαση στους διαθέσιµους κοινοτικούς πόρους του Πρώτου Πυλώνα, δηλαδή των άµεσων ενισχύσεων, εξασφαλίζεται από δύο δρόµους που είναι, είτε αυτός της διασύνδεσης µε τα ιστορικά δικαιώµατα, είτε της διεκδίκησης νέων δικαιωµάτων.
Στην πρώτη περίπτωση οι δικαιούχοι έχουν το προνόµιο να κινούνται από πλεονεκτική θέση, όχι µόνο γιατί την αναγνώριση και την ενεργοποίηση των δικαιωµάτων, εφόσον συνεχίζουν να καλύπτουν τα προβλεπόµενα µεγέθη (στρέµµατα ή ζώα) της εκµετάλλευσης, αλλά και γιατί το επίπεδο των ενισχύσεων που δύνανται να διεκδικήσουν δεν µπορεί να είναι µικρότερο από το 30% του επιπέδου ενισχύσεων της προηγούµενης χρονιάς.
Αντίθετα, αρκετά πιο δύσκολα είναι τα πράγµατα για τους νεοεισερχόµενους στο καθεστώς των ενισχύσεων ή πιο συγκεκριµένα για το επίπεδο ονοµαστικής αξίας των νέων δικαιωµάτων που δύνανται να εξασφαλίσουν παλιοί και νέοι δικαιούχοι.
Αυτό σηµαίνει ότι αν οι παλιοί κάτοχοι ιστορικών δικαιωµάτων οδεύουν προς τη σύγκλιση µέχρι το τέλος της προγραµµατικής περιόδου (2019) εκκινώντας µε «δίχτυ προστασίας» αυτό το οποίο προσδιορίζεται στο 30% µέγιστη απώλεια, οι αξίες των νέων δικαιωµάτων θα οδεύουν προς τους µέσους όρους των τριών κατηγοριών - περιφερειών (αροτραίες, δενδρώδεις και βοσκότοποι) µε σηµαντική υστέρηση (άνω του 30%) από τις τιµές στόχους στο τέλος της πενταετίας. Ανεξαρτήτως όµως του επιπέδου αξίας των δικαιωµάτων, αυτό το οποίο θα πρέπει να καταστεί σαφές ότι φέτος είναι η πρώτη φορά, µετά τη γενναία µεταρρύθµιση Φίσλερ το 2003 που ανοίγει εκ νέου το σύστηµα για τη διεκδίκηση δικαιωµάτων. Αυτό σηµαίνει πως κάθε αγρότης ή δραστηριοποιούµενος στον τοµέα της αγροτικής παραγωγής που καλλιεργεί εκτάσεις ή εκτρέφει ζώα, έχει τη δυνατότητα να αιτηθεί τη συµµετοχή του στο καθεστώς των ενισχύσεων, ανεξάρτητα από το είδος της καλλιέργειας ή το χαρακτήρα της εκτροφής. Ως γνωστόν τα νέα δικαιώµατα είναι στρεµµατικά και χωρίζονται σε τρεις µεγάλες κατηγορίες, ανάλογα µε τη φύση της εκµετάλλευσης, δηλαδή τις αροτραίες καλλιέργειες, τις δενδρώδεις και τους βοσκότοπους.        
Μπούσουλας η αίτηση ενιαίας ενίσχυσης του 2014
Η αρχική µοναδιαία αξία του δικαιώµατος το 2015, σε σχέση µε την αξία δικαιώµατος του 2014, θα είναι µειωµένη κατά περίπου 15%, το οποίο προκύπτει αν προστεθούν τα ποσά που έχουν διατεθεί από τον εθνικό φάκελο για τους νέους αγρότες, το 5% των περιοχών µε φυσικούς περιορισµούς, για τις συνδεδεµένες ενισχύσεις κ.λπ.
Όλα αυτά αφαιρούνται από έναν κουµπαρά που καταλήγει σε ένα ποσό που είναι για την κατανοµή των δικαιωµάτων. Αντίστοιχα, για την τελική µοναδιαία αξία του δικαιώµατος το 2019, αυτή θα είναι κοντά στη µέση αξία της περιφέρειας.  Γι’αυτούς που είχαν υπερβολικά υψηλά δικαιώµατα, η απώλεια θα είναι µέγιστο 30% µέχρι το 2019, σε σχέση µε την αξία του 2015, ενώ όσοι διέθεταν υπερβολικά χαµηλά, θα ανέβουν τουλάχιστον στο 60% της µέσης αξίας της περιφέρειάς τους. Έτσι, όσοι λάµβαναν υψηλές επιδοτήσεις θα χάσουν µέρος αυτών, ώστε να προσεγγίσουν το µέσο όρο της περιφέρειας στην οποία εντάσσονται (250 ευρώ/εκτάριο στους βοσκοτόπους, 420 ευρώ/εκτάριο στις αρόσιµες και 500 ευρώ/εκτάριο στις δενδρώδεις), ενώ όσοι παίρνουν χαµηλές θα ανεβαίνουν κάθε χρόνο για να πιάσουν κι αυτοί το µέσο όρο.  Να σηµειωθεί ότι στο καθεστώς του ενεργού αγρότη εντάσσονται εκείνοι που έχουν δικαιώµατα από 1.250 ευρώ και πάνω.
Για να υπολογίσει κάποιος την αρχική µοναδιαία αξία των δικαιωµάτων του το 2015, θα πρέπει να ανατρέξει στην αίτηση ενιαίας ενίσχυσης του ΟΣ∆Ε 2014 (στη δεύτερη σελίδα), και στη στήλη συνολική αξία των δικαιωµάτων, η οποία είναι µειωµένη σε σχέση µε το 2013 περίπου κατά 8,3%. Αυτό το ποσό που θα αναγράφεται αν το µειώσει ακόµη κατά 15%, θα έχει τη νέα αξία δικαιωµάτων του, που αν τη διαιρέσει µε όσα στρέµµατα δηλώσει το 2015 θα προκύψει η αρχική µοναδιαία αξία.
Από Σεπτέμβρη τα εξατομικευμένα δικαιώματα
 Στην πράξη µένει να αποδειχθεί αν η προκήρυξη των εθνικών εκλογών µπλόκαρε ή όχι τα χρονοδιαγράµµατα που είχαν τεθεί στο υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης, µε στόχο να υπάρξουν οι κατάλληλες προϋποθέσεις ώστε να µπορέσει από το τέλος του Φλεβάρη να ξεκινήσει η διαδικασία των αιτήσεων για τα εξατοµικευµένα δικαιώµατα της νέας ΚΑΠ, που θα κλειδώσουν έως το 2020 σαν αριθµός και αξία.
Σύµφωνα µε τα όσα έχει επικοινωνήσει όλο αυτό το διάστηµα ο γενικός γραµµατέας του υπουργείου ∆ηµήτρης Μελάς, η εξατοµίκευση θα γίνει µετά τις δηλώσεις. «Οπότε όσο θα προχωράµε προς το Μάιο το χρόνο καταληκτικής ηµεροµηνίας των δικαιωµάτων, τόσο µε βεβαιότητα µπορώ να πω πως τέλος Αυγούστου ή το Σεπτέµβρη θα έχουν βγει εξατοµικευµένα δικαιώµατα». Τα δικαιώµατα που θα κατανεµηθούν φέτος για πρώτη φορά θα είναι καινούρια και θα διαµοιραστούν ανάλογα µε τον αριθµό των εκταρίων, ενώ η αξία τους θα είναι µεταβλητή στα έτη µε σύγκλιση όπου χρειάζεται. Επισης:
Θα βασίζονται στις εκτάσεις που καλλιεργούνται ανά περιφέρεια που ανήκει ο καθένας ή αν τυχόν οι καλλιέργειές του είναι σε διαφορετικές περιφέρειες θα λαµβάνει δικαιώµατα από κάθε περιφέρεια ξεχωριστά. Για παράδειγµα κάποιος που έχει δέντρα θα πάρει δικαιώµατα από την περιφέρεια των δενδρωδών, µπορεί παράλληλα να έχει στάρι, θα πάρει και από την περιφέρεια των αρώσιµων και αν παρεµπιπτόντως έχει και ζώα θα πάρει και από την περιφέρεια των βοσκότοπων.

Θα αναφέρονται συνολικά σε µια αξία, η οποία θα συγκριθεί µε την αξία που λαµβάνεται το 2014, που είναι νέα ΚΑΠ αλλά µεταβατική περίοδος,  και από το 2015 θα έχει τη βαθµιαία ισόποση ανά χρόνο µείωση έως το 2019 ή αντίστοιχα τη βαθµιαία αύξηση έως το 2019, µε βάση την αξία δικαιωµάτων του 2014.

Το 2015 µελετάται η αξία δικαιωµάτων και ο βαθµός ασφάλειας στη σύγκλιση έως το 2019. Αν κάποιος δηλαδή είχε 100 δικαιώµατα µιας Α αξίας, το 2015 αν έχει 100 δικαιώµατα Α µείον ένα ποσοστό αξίας θα µπορεί να δικαιούται της ωφέλειας της ασφάλειας του 30% µέχρι το 2019 σε αυτά τα δικαιώµατα που έχουν διατηρηθεί στον ίδιο αριθµό. Αν κάποιος αντίθετα, έπεσε από τα 100 δικαιώµατα στα 50 ή φαίνεται ότι µε τις εκτάσεις που παρουσιάζει, τώρα θα έρθει να του εφαρµοστεί αυτή η ασφάλεια της αξίας στα 50 δικαιώµατα και όχι στα 100.
Εκτάσεις δηµοσίων βοσκότοπων θα κατανεµηθούν ανάλογα µε το µέγεθος του ζωικού κεφαλαίου του κάθε κτηνοτρόφου µε µία ενιαία τιµή πυκνότητας βόσκησης, για όλη την Ελλάδα, που θα είναι συνάρτηση ζώων και βοσκότοπων που θα έχουν διαµορφωθεί.
Θεωρητική μοναδιαία αξία στα έτη προς σύγκλιση
Με βάση τις εθνικές επιλογές για την κατανοµή των δικαιωµάτων επιλέχθηκε η διαίρεση της χώρας σε περιφέρειες µε αγρονοµικά κριτήρια (βοσκότοποι, αρώσιµες, δενδρώδεις) και η διαδικασία σύγκλισης (30-60%). Η θεωρητική µοναδιαία αξία ήταν στους βοσκοτόπους η πιο µεγάλη αλλαγή, από το περίπου 19% που αντιπροσώπευαν στο σύνολο του εθνικού φακέλου, ανέβηκαν στο 25%, δίνοντας µια θεωρητική µοναδιαία αξία για το 2019, ύψους 250 ευρώ ανά εκτάριο.
Στις αρώσιµες εκτάσεις κατανεµήθηκε το 47% των κονδυλίων, µε τιµή 430 ευρώ ανά εκτάριο και στις δενδρώδεις το 28% των κονδυλίων, µε θεωρητική µοναδιαία αξία 500 ευρώ ανά εκτάριο. Θεωρητική γιατί µέσω της διαδικασίας της σύγκλισης και επειδή εφαρµόζονται οι ασφαλιστικές δικλείδες του 30% και 60 αντίστοιχα, η αξία αυτή τουλάχιστον σε αυτούς που πέφτουν δεν θα είναι το 2019, αλλά όταν φτάσουν να έχουν πλήρη σύγκλιση.
Εθνικό απόθεµα
Τα δικαιώµατα εθνικού αποθέµατος που θα αρχίσουν να δίνονται µε τα κριτήρια που θα οριστούν από το 2015 και µετά θα έχουν εξαρχής και σταθερή την αξία του δικαιώµατος της περιφέρειας. Αν ενεργοποιείς δηλαδή δικαιώµατα εθνικού αποθέµατος στην περιφέρεια των αροτραίων και η αξία είναι 43 ευρώ το στρέµµα, το δικαίωµα του εθνικού αποθέµατος θα είναι  άπαξ και σταθερό από την αρχή, στα 43 ευρώ το στρέµµα, σε όσα στρέµµατα µπορεί να ενεργοποιήσεις. ∆εν υπάρχει δηλαδή διαδικασία σύγκλισης προς τα κάτω ή προς τα πάνω.

Όταν δεν παίρνεις επιδότηση, ψάχνεις τι θα καλλιεργήσεις

Η επιλογή συγκεκριµένων κωδικών προσφέρει την εξειδίκευση που χρειάζεται ένας παραγωγός για να αντιµετωπίζει προβλήµατα, να λαµβάνει προληπτικά µέτρα και να µπορεί να µένει σταθερός στην ποιότητα του προϊόντος του.

Μάρκος Σαπουντζόγλου, Αγρότης της Χρονιάς 2014

Αυτό υποστηρίζει ο Μάρκος Σαπουντζόγλου από το ∆υτικό Πέλλας, Αγρότης της Χρονιάς για το 2014. Ξεκινώντας το 2006 µε ελάχιστα στρέµµατα κατάφερε να αυξήσει τις εκτάσεις του και να γίνει ο µεγαλύτερος παραγωγός µπρόκολου στην Ελλάδα, έχοντας εξάγει σηµαντικές ποσότητες σε Ρωσία και Ιράκ. Συµπληρωµατικά µε το µπρόκολο, παράγει κουνουπίδι Σεπτέµβριο-Νοέµβριο, την εποχή δηλαδή που είναι ανταγωνιστικό, και τα τελευταία 5 χρόνια, νωπά σύκα. Τρία προϊόντα, µε πρωταγωνιστή το µπρόκολο που καλλιεργεί καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, κάτι που διασφαλίζει θετικό οικονοµικό αποτέλεσµα ανεξαρτήτως καλής ή κακής χρονιάς.

Ποιο ήταν το ξεκίνηµά σας και πώς φτάσατε σε τόσο µεγάλη παραγωγή (620 τόνοι µπρόκολου και 170 τόνοι κουνουπιδιού για το 2013);
Ξεκίνησα µε 10 στρέµµατα και 25 κωδικούς, όπως ντοµάτες, καρπούζια, σαλάτες και σιγά-σιγά έφτασα στους 10 και από εκεί στους 3 κωδικούς που έχω σήµερα. Αυτό θεωρώ και το κλειδί για την πορεία της επιχείρησης, αντίθετα µε τις πρακτικές της προηγούµενης γενιάς αγροτών που επέλεγαν πολλά διαφορετικά προϊόντα πιστεύοντας πως θα διασφαλίσουν έτσι το εισόδηµά τους. ∆οκίµασα λοιπόν διάφορα είδη µέχρι να καταλήξω στο µπρόκολο και να µπορώ να επιλέγω την κατάλληλη ποικιλία για την κάθε εποχή του χρόνου και άρα να πετύχω υψηλή ποιότητα στο τελικό προϊόν που ενδείκνυται για τη σύσταση του εδάφους του ∆υτικού. Με αργά βήµατα δηλαδή µπόρεσα να βρω τα προϊόντα που θα είχαν οικονοµική ανταπόκριση και θα έδιναν ένα ποιοτικό αποτέλεσµα.

Σε ποιες χώρες εξάγετε;
Η πρώτη χώρα όπου πραγµατοποιήθηκαν εξαγωγές ήταν η Ολλανδία το 2011 µε την οποία υπάρχει περιστασιακή συνεργασία και στη συνέχεια η Ρωσία µε την οποία κλείσαµε 2 χρόνια συνεργασίας µέχρι το εµπάργκο. Φέτος ξεκίνησαν οι εξαγωγές στο Ιράκ σε σταθερή εβδοµαδιαία βάση, που αποτελεί και µια πολύ ενδιαφέρουσα αγορά. Γενικά θεωρώ πολύ ενδιαφέροντα άξονα αυτόν µεταξύ Ρωσίας-Ιράκ µε τις ενδιάµεσες χώρες, µιας και η µεταφορά προϊόντων από την Ελλάδα µέσω οδικού δικτύου είναι γρήγορη και άρα συγκριτικά φτηνή. Έχοντας υπόψη την εξαγωγική δύναµη µεγαλύτερων χωρών, µε χαρακτηριστικό παράδειγµα την Ισπανία που παράγει έως και 216.000 τόνους µπρόκολο,  αυτή η εγγύτητα αποτελεί σηµαντικό πλεονέκτηµα για τους Έλληνες παραγωγούς έναντι Ισπανών και Ρουµάνων. Αυτό που θα πρέπει να γνωρίζει ένας παραγωγός που θέλει να εξάγει πάντως είναι πως σταθερές συνεργασίες µπορούν να επιτευχθούν µόνο µε πραγµατική διαφορά στην ποιότητα και µε επαγγελµατισµό.

Τι σας δίδαξε η διεθνής εµπειρία;
Η Ελλάδα υστερεί σε µεγέθη, εποµένως για να υπάρξουν σηµαντικά βήµατα προόδου θα πρέπει να εστιάσουµε σε αύξηση της παραγωγής έτσι ώστε να υπάρξουν σταθερές συνεργασίες. Εάν δηλαδή υπάρξει ενδιαφέρον από µια χώρα και ξεκινήσει µια συνεργασία, ο παραγωγός θα πρέπει να φανεί αντάξιος και την επόµενη χρονιά. Εποµένως, θεωρώ πως πρώτα δηµιουργεί κανείς τις βάσεις και τις υποδοµές και µετά προχωρεί σε εξαγωγές. Το αντίθετο δηλώνει, κατά τη γνώµη µου, έλλειψη επαγγελµατισµού. Για εµένα προσωπικά, η επαφή µε αγρότες στο εξωτερικό όπου η εµπειρία είναι µεγαλύτερη και τα µεγέθη διαφορετικά µου δίδαξε πολλά.

Σε τι υστερεί η Ελλάδα έναντι άλλων ευρωπαϊκών χωρών;
Χώρες όπως για παράδειγµα η Ολλανδία υπερτερούν σε τεχνογνωσία, που αποκτήθηκε µέσω της χρήσης προηγµένης τεχνολογίας (αυτοµατισµοί, καλλιεργητικές µηχανές, τρακτέρ) και οδηγεί σε µείωση του κόστους παραγωγής. Η επαφή λοιπόν µε το εξωτερικό προσφέρει πολύτιµες γνώσεις. Ένα ακόµη, πολύ απλό παράδειγµα, είναι το σύστηµα προστασίας των καλλιεργειών από τις χαµηλές θερµοκρασίες και το χιόνι µε χρήση φυσικών υφασµάτων που είδα στην Ολλανδία και πρόκειται να χρησιµοποιήσω από την επόµενη χρονιά.

Κύριε Σαπουντζόγλου εσείς δεν έχετε λάβει κάποια επιδότηση. Ποιο πιστεύετε πως είναι το µέλλον των επιδοτήσεων;
Κατά τη δική µου εκτίµηση, το µέχρι τώρα µοντέλο των επιδοτήσεων ήταν κακό, κυρίως γιατί έκανε πολλούς που, έχοντας στόχο την οικονοµική ενίσχυση, ασχολήθηκαν µε τις παραδοσιακές καλλιέργειες (βαµβάκι, καπνά) και τους απέτρεψε από το να ψάξουν ποιο προϊόν µπορεί να γίνει ανταγωνιστικό και να γίνουν έτσι πραγµατικοί γνώστες της καλλιέργειας που επέλεξαν. Μην έχοντας κάποια επιδότηση, ξεκίνησα δοκιµάζοντας, µέχρι να καταλήξω στο µπρόκολο και το κουνουπίδι. Γι’ αυτό θεωρώ πως η ανάγκη να καλλιεργήσεις κάνει την επιχείρηση βιώσιµη και ανταγωνιστική, αλλά και η τεχνογνωσία, οι σπουδές και η διεθνής εµπειρία. Ελπίζω και εύχοµαι πως µε την καινούργια ΚΑΠ, το µοτίβο των επιδοτήσεων θα αλλάξει, θα µας οδηγήσει σε υγιείς οργανώσεις και συλλογικές προσπάθειες για να µπορέσουµε να βγούµε έξω. Πιστεύω δηλαδή πως είναι εφικτή µια πραγµατικά δυνατή ελληνική γεωργία κυρίως γιατί υπάρχει η δυναµική.

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ
Ο Μάρκος Σαπουντζόγλου γεννήθηκε το 1975 στη Γερµανία από Έλληνες µετανάστες, οι οποίοι επέστρεψαν το 1977 στο ∆υτικό Πέλλας και τη γεωργική δραστηριότητα. ∆ιατηρεί εκµετάλλευση έκτασης 800 περίπου στρεµµάτων. Είναι απόφοιτος του τµήµατος Τεχνολογίας, Γεωπονικής, Ιχθυοκοµίας & Αλιείας και της Αµερικανικής Γεωργικής Σχολής. Έως τώρα έχει επενδύσει πάνω από 1 εκατ. ευρώ για εκσυγχρονισµό της επιχείρησης και αγορά γης, ενώ στα σχέδιά του είναι η δηµιουργία συσκευαστηρίου και η διάθεση συσκευασµένων νωπών λαχανικών, Είναι παντρεµένος και έχει δύο παιδιά.


Συνέντευξη στην Ελένη Ιωάννου από το 478ο φύλλο της Agrenda

14 πράγματα που πρέπει να ξέρεις σήμερα, για να γίνεις αγρότης-παραγωγός.

Το να είναι κανείς αγρότης σήμερα,δεν είναι καθόλου εύκολη υπόθεση.
Πρέπει πρώτα απ όλα να αποφασίσει,με ποιά προιόντα θα ασχολείται επαγγελματικά και ...νόμιμα!
Στη συνέχεια θα πρέπει να έχει τις παρακάτω γνώσεις.

1.Εδαφολογία.
Να γνωρίζει δηλαδή πολύ καλά τη σύσταση αλλά και τα θρεπτικά στοιχεία που περιέχει το έδαφος που θα καλλιεργήσει.
2.Ραβδοσκοπία(!)
Να είναι δηλαδή καλύτερος κι απο καμήλα στο να βρίσκει καλό νερό για την καλλιέργειά του.
3.Πρακτική μετεωρολογία.
Να ξέρει πώς να διαβάζει και να προβλέπει τον καιρό με τα ημερομήνια,τουλάχιστον...ένα χρόνο πρίν.
4.Λιπασματολογία.
Να μπορεί να συνδυάζει τα λιπάσματα που χρησιμοποιεί με τέτοιο τρόπο ώστε να έχει πάντα  γόνιμο χωράφι με ισοροπία των θρεπτικών συστατικών.Να ξέρει πώς να χρησιμοποιεί τα λιπάσματα ανάλογα με την καλλιέργεια και τις καιρικές συνθήκες.
5.Μηχανολογία,ηλεκτροσυγκόληση.
Θα πρέπει να επισκευάζει μόνος του τις μικρές η μεγάλες μηχανικές βλάβες διότι τα έσοδά του δέν φτάνουν να πληρώνει μάστορα για το παραμικρό.
6.Ηλεκτρολογία.
Βασικές γνώσεις σχετικά με τον ηλεκτρισμό είναι απαραίτητες για να μήν βρίσκονται αγρότες...ψημένοι απο το ρεύμα στα δωματιάκια των γεωτρήσεων!
7.Υδραυλικές εγκαταστάσεις.
Καλά,εδώ,δέν μπορεί κανείς να αμφισβητήσει ότι ο αγρότης είναι ο καλύτερος υδραυλικός!Ατέλειωτα μέτρα σωληνώσεων,άπειρες συνδέσεις,βάνες,στέρνες, ρολόγια, παροχές,όλα πρέπει να περνούν απο τα χέρια του και τα απαραίτητα υδραυλικά του εργαλεία.
8.Γεωπονία-φυτοπαθολογία.
Λένε πως ο καλύτερος γεωπόνος για το χωράφι του είναι ο ίδιος ο παραγωγός.Αυτός είναι που πρέπει στην κατάλληλη στιγμή να επέμβει αμέσως σε κάποιο πρόβλημα της καλλιέργειας.Πρέπει να μπορεί καθημερινά να διαβάσει το φυτό,εντοπίζοντας αμέσως τυχόν ελλείψεις στη θρέψη η ασθένειες και προσβολές.Λίγες μέρες καθυστέρηση στην διάγνωση ενός προβλήματος,μπορεί να αποβεί μοιραία για όλη την καλλιέργεια.

9.Εντομολογία.
Ενας γνήσιος αγρότης πρέπει να γνωρίζει όλα τα μαμούνια της φύσης και τις ιδιότητές τους απ,όξω και ανακατωτά.Οταν βρίσκεται στο χωράφι πρέπει να κουβαλά μαζί του πάντα το μικροσκόπιο.
10.Κτηνιατρική.
Το εμβόλιο στα κοτοπουλάκια,μία ένεση στην κατσικούλα και ένα χέρι βοήθειας στην γέννα μιάς αγελάδας η μιας γουρουνίτσας,πρέπει να περιλαμβάνονται απαραιτήτως στις γνώσεις του αγρότη!
11.Γνώσεις marketing.
Να μπορεί ο ίδιος να τυποποιεί και να προωθεί τα προιόντα του επιλέγοντας τις κατάλληλες αγορές αλλα και τον κατάλληλο χρόνο,αποφεύγοντας τους μεσάζοντες και προσδοκώντας καλύτερες τιμές για την παραγωγή του.
12.Οκονομία,λογιστική και διοίκηση επιχειρήσεων.
Πρέπει να έχει πάντα τα οικονομικά του σε τάξη ξοδεύοντας ώρες ατέλειωτες κάθε βράδυ με το κομπιουτεράκι,εκεί που κανονικά θα έπρεπε να ξεκουράζεται μετά απο μια πολύ κοπιαστική μέρα.
13.Καλές γνώσεις πληροφορικής.
Ο χειρισμός ενός Η/Υ είναι πλέον απαραίτητος σε έναν παραγωγό που θέλει αλλά και πρέπει να έχει πρόσβαση σε ενέργειες όπως η άντληση πληροφοριών η ακόμα και η διαχείριση των αυτοματισμών του στο χωράφι απο απόσταση.(!)
14.Νομικά,νομοθεσία.
Χρειάζεται αρκετά μεγάλη κατάρτηση σε νομικά θέματα ώστε να αντιμετωπίζονται προβλήματα που πιθανόν θα προκύπτουν με έναν κακό γείτονα η ακόμα και από την διεκδίκηση μιάς επιδότησης.

 Αν αποφασίσετε λοιπόν να γίνετε αγρότες,πρέπει εκτός απο την δήλωση έναρξης επαγγέλματος στην εφορία,το βιβλιάριο του ΟΓΑ, την εγγραφή στο μητρώο αγροτών,και μιά γυναίκα που να συμφωνεί σε όλα και να μήν γκρινιάζει,να έχετε και όλες τις παραπάνω γνώσεις.
Επίσης,καλό είναι να είστε και λίγο επιφυλακτικοί στις διάφορες ψηφοθηρικές εξαγγελίες των πολιτικάντηδων διότι άλλο ψάρι είναι ο κολλιός και άλλα λέει ο Μανωλιός!!

Καλό κουράγιο.....